तंत्रज्ञान लेबल असलेली पोस्ट दाखवित आहे. सर्व पोस्ट्‍स दर्शवा
तंत्रज्ञान लेबल असलेली पोस्ट दाखवित आहे. सर्व पोस्ट्‍स दर्शवा

इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्र | इलेक्ट्रॉनिक व्होटिंग मशीन |  ईव्हीएम संपूर्ण महिती मराठी | EVM Machine Information in Marathi | Electronic Voting Machine | Electronic Matadan Yantra









इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्र | इलेक्ट्रॉनिक व्होटिंग मशीन |  ईव्हीएम संपूर्ण महिती मराठी | EVM Machine Information in Marathi | Electronic Voting Machine | Electronic Matadan Yantra






इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्र (EVM): इतिहास आणि कार्य



भारतात प्रथमच इलेक्ट्रॉनिक व्होटिंग मशीनचा (EVM) वापर केरळमध्ये 1982 मध्ये सुरू झाला. जुन्या पेपर बॅलेट पद्धतीच्या तुलनेत ईव्हीएमद्वारे मतदान आणि निकाल जाहीर करण्यास कमी वेळ लागतो. परंतु ईव्हीएमच्या वापराबाबत भारतातील राजकीय पक्षांमध्ये एकवाक्यता नाही. भारतातील लोकसभा आणि विधानसभेच्या निवडणुका बॅलेट पेपरच्या आधारे घ्याव्यात अशी भारतीय जनता पक्ष वगळता सर्वच राजकीय पक्षांची इच्छा आहे. या लेखात आम्ही इलेक्‍ट्रॉनिक व्होटिंग मशिन (EVM) चा इतिहास आणि कामकाजाची माहिती देत ​​आहोत.



केरळमधील 70-परूर विधानसभा मतदारसंघात 1982 मध्ये भारतात प्रथम EVM चा वापर करण्यात आला, तर 2004 च्या लोकसभा निवडणुकीपासून, भारतातील प्रत्येक लोकसभा आणि राज्य विधानसभा निवडणुकीतील मतदान संपूर्णपणे इलेक्ट्रॉनिक व्होटिंग मशीनद्वारे (EVMs) केले जात आहे. पथदर्शी प्रकल्प म्हणून, 2014 च्या लोकसभा निवडणुकीत 543 पैकी 8 लोकसभा मतदारसंघात मतदार-सत्यापित पेपर ऑडिट ट्रायल (VVPAT) प्रणालीसह EVM चा वापर करण्यात आला.







भारतीय इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्राचा इतिहास काय आहे? (History of EVM in India)



पहिल्या भारतीय ईव्हीएमचा शोध 1980 मध्ये “एमबी हनीफा” यांनी लावला होता जो 15 ऑक्टोबर 1980 रोजी “इलेक्ट्रॉनिकली ऑपरेटेड व्होट काउंटिंग मशीन” या नावाने नोंदणीकृत झाला होता. एकात्मिक सर्किट्सचा वापर करून “एमबी हनीफा” ने बनवलेले मूळ ईव्हीएम लोकांसाठी प्रदर्शित करण्यात आले होते. तामिळनाडूच्या सहा शहरांमध्ये आयोजित सरकारी प्रदर्शनांमध्ये.



भारतातील EVM चे उत्पादन भारतीय निवडणूक आयोगाने 1989 मध्ये "इलेक्ट्रॉनिक्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेड" च्या सहकार्याने सुरू केले. ईव्हीएमचे औद्योगिक डिझाइनर “इंडस्ट्रियल डिझाइन सेंटर, IIT बॉम्बे” चे प्राध्यापक होते.







ईव्हीएममध्ये तंत्रज्ञान वापरले जाते (Technology used in the EVM)



ईव्हीएममध्ये दोन भाग असतात - कंट्रोल युनिट आणि बॅलेटिंग युनिट. दोन भाग पाच मीटर लांबीच्या केबलने जोडलेले आहेत. कंट्रोल युनिट "पीठासीन अधिकारी" किंवा "पोलिंग ऑफिसर" कडे ठेवले जाते तर बॅलेटिंग युनिट मतदान डब्यात ठेवले जाते. मतदाराला बॅलेट पेपर देण्याऐवजी कंट्रोल युनिटजवळ बसलेला अधिकारी बॅलेट बटण दाबतो. त्यानंतर मतदार "बॅलेट युनिट" वर त्याच्या पसंतीच्या उमेदवाराच्या नाव आणि चिन्हासमोर चिन्हांकित केलेले निळे बटण दाबून मतदान करतो.



ईव्हीएम कंट्रोलर म्हणून सिलिकॉनमध्ये कायमस्वरूपी एम्बेड केलेला "ऑपरेटिंग प्रोग्राम" वापरतात. एकदा कंट्रोलर तयार झाल्यानंतर, निर्मात्यासह कोणीही त्यात बदल करू शकत नाही.






भारतात ईव्हीएमची निर्मिती (Manufacturing of EVM in India)



EVM साध्या 6 व्होल्ट बॅटरीवर चालते जी "भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड, बंगलोर" आणि "इलेक्ट्रॉनिक्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेड, हैदराबाद" द्वारे उत्पादित केली जाते. ती बॅटरीवर चालणारी असल्याने, संपूर्ण भारतात ती सहज वापरता येते, कमी व्होल्टेजमुळे ईव्हीएममधून कोणत्याही मतदाराला विजेचा धक्का बसण्याची भीती नाही.



एका ईव्हीएममध्ये जास्तीत जास्त 3840 मते नोंदवता येतात आणि जास्तीत जास्त 64 उमेदवारांची ईव्हीएममध्ये नोंद करता येते. एका "बॅलेट युनिट" मध्ये 16 उमेदवारांची नावे असतात आणि अशा 4 युनिट्स ईव्हीएममध्ये जोडल्या जाऊ शकतात. एखाद्या मतदारसंघात 64 पेक्षा जास्त उमेदवार असल्यास, मतदानासाठी पारंपारिक "मतपत्रिका किंवा पेटी पद्धत" वापरली जाते.



ईव्हीएम मशीनचे बटण वारंवार दाबून एकापेक्षा जास्त वेळा मतदान करणे शक्य होत नाही, कारण मतपत्रिकेतील उमेदवाराच्या नावासमोर चिन्हांकित केलेले बटण दाबल्यानंतर मशीन बंद होते.



जर एखाद्या व्यक्तीने एकाच वेळी दोन बटणे दाबली तर त्याचे मत नोंदवले जात नाही. अशा प्रकारे ईव्हीएम मशीन "एक माणूस, एक मत" हे तत्व सुनिश्चित करते.







ईव्हीएम वापरण्याचे फायदे (Benefits of use of EVM)



1. सध्या, एका M3 EVM ची किंमत सुमारे 17,000 रुपये आहे, परंतु भविष्यात या गुंतवणुकीद्वारे कर्मचार्‍यांना मतपत्रिका छपाई, वाहतूक आणि साठवणूक आणि आणि त्यांची मोजणी करून, लाखो रुपये वाचवता येतात जे कर्मचार्‍यांना मोबदला म्हणून खर्च केले जातात.


2. एका अंदाजानुसार, EVM मशीन्सच्या वापरामुळे भारतातील राष्ट्रीय निवडणुकीत सुमारे 10,000 टन मतपत्रिका वाचल्या जातात.


3. मतपेटीच्या तुलनेत ईव्हीएम मशीन एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी सहज हलवल्या जातात, कारण ते हलके आणि पोर्टेबल असतात.


4. ईव्हीएम मशीनद्वारे मतमोजणी वेगाने होते.


5. तुम्हाला हे जाणून आश्चर्य वाटेल की मतपत्रिकेच्या तुलनेत निरक्षर लोकांनाही ईव्हीएम मशीनद्वारे मतदान करणे सोपे वाटते.


6. ईव्हीएम मशिनद्वारे एकच मत टाकता येत असल्याने बोगस मतदानात बरीच घट झाली आहे.


7. मतदान झाल्यानंतर, निकाल आपोआप ईव्हीएम मशीनच्या मेमरीमध्ये साठवले जातात.


8. ईव्हीएमचे "कंट्रोल युनिट" मतदानाचा निकाल दहा वर्षांहून अधिक काळ स्मरणात ठेवू शकते.


9. EVM मशिनला फक्त मतदान आणि मतमोजणीच्या वेळी मशीन्स सक्रिय करण्यासाठी फक्त बॅटरीची आवश्यकता असते आणि मतदान संपल्याबरोबर बॅटरी बंद केल्या जातात.


10. भारतीय ईव्हीएम सुमारे 15 वर्षे वापरता येते.







ईव्हीएम बंद करण्याची प्रक्रिया (How is EVM closed after Election)



शेवटच्या मतदाराने मतदान केल्यानंतर, “कंट्रोल युनिट” चा प्रभारी त्याचे “बंद करा” बटण दाबतो. त्यानंतर ईव्हीएममध्ये मत नोंदवता येणार नाही. शिवाय, निवडणूक संपल्यानंतर "पोलिंग युनिट" "कंट्रोल युनिट" पासून वेगळे केले जाते. मतमोजणी दरम्यान निकाल बटण दाबल्यावर निकाल प्रदर्शित होतो.






ईव्हीएमची सुरक्षा (Safety of EVM)



मतदानापूर्वी आणि मतदानानंतर प्रत्येक ईव्हीएम मशीनवर कडक निगराणी ठेवण्यात आली आहे. मतदान केल्यानंतर, मतदान अधिकारी संध्याकाळी अनेक लोकांच्या उपस्थितीत मशीन सील करतात. प्रत्येक ईव्हीएम मशीन एका खास कागदाने सील केली जाते. ही कागदपत्रेही खास चलनी नोटांप्रमाणे बनवली जातात. चलनी नोटाप्रमाणे प्रत्येक कागदाच्या वर एक विशेष क्रमांक असतो. कागदांनी सील केल्यानंतर, प्रत्येक मशीनच्या आउटपुट भागातील छिद्र धाग्याच्या साहाय्याने बंद केले जाते आणि नंतर विशेष पितळी सील लावून कागद आणि गरम लाखाने सील केले जाते.



प्रत्येक ईव्हीएम मशीन सील केल्यानंतर मुख्यमंत्री किंवा पंतप्रधानांच्या सुरक्षेखाली मतमोजणी केंद्रात आणले जाते. मतमोजणी केंद्रावरील प्रत्येक मशीन मतमोजणी तारखेपर्यंत चोख बंदोबस्त ठेवण्यात आली आहे.







भारताने कोणत्या देशांमध्ये ईव्हीएम मशीनची निर्यात केली आहे? (EVM Export from India)



भारताने नेपाळ, भूतान, नामिबिया, फिजी आणि केनियासारख्या देशांमध्ये ईव्हीएम मशीनची निर्यात केली आहे. 2014 मध्ये झालेल्या अध्यक्षीय निवडणुकीसाठी नामिबियाने भारतात उत्पादित 1700 “कंट्रोल युनिट” आणि 3500 “बोल्टिंग युनिट्स” आयात केल्या होत्या. याशिवाय इतर अनेक आशियाई आणि आफ्रिकन देश भारतीय ईव्हीएम मशीन खरेदी करण्यात रस दाखवत आहेत.













इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्र | इलेक्ट्रॉनिक व्होटिंग मशीन | ईव्हीएम संपूर्ण महिती मराठी | EVM Machine Information in Marathi | Electronic Voting Machine | Electronic Matadan Yantra

सीपीयू संपूर्ण महिती मराठी | सेंट्रल प्रोसेसिंग युनिट | Central Processing Unit | CPU Computer information in Marathi | CPU Type | CPU Part 









सीपीयू संपूर्ण महिती मराठी | सेंट्रल प्रोसेसिंग युनिट | Central Processing Unit | CPU Computer information in Marathi | CPU Type | CPU Part






Table of Contents - CPU Computer



1) CPU म्हणजे काय? (What is CPU in Marathi)
2) CPU ची व्याख्या  (Definition of CPU in Marathi)
3) CPU बद्दल परिचय (Introduction About CPU in Marathi)
4) CPU ची कार्ये (Functions of CPU in Marathi)
5) CPU चे भाग (Parts of CPU in Marathi)
  5.1. अंकगणितीय तर्क एकक (Arithmetical Logical Unit - ALU)
  5.2. कंट्रोल युनिट (Control Unit - CU)
  5.3. मेमरी युनिट (Memory Unit)
6) CPU कसे कार्य करते? (CPU Work in Marathi)
  6.1. Fetch
  6.2. डीकोड (Decode)
  6.3. अंमलात आणा (Execute)
7) CPU चे प्रकार (Types of CPU in Marathi)
  7.1. सिंगल कोर CPU (Single Core CPU)
  7.2. ड्युअल कोर CPU (Dual Core CPU)
  7.3. Quad Core CPU
8) CPU कसा बनवला जातो? (How made CPU in Marathi)








CPU म्हणजे काय? त्याची व्याख्या, प्रकार, भाग आणि कार्ये

  


सीपीयू (CPU) हे संगणकाचे सर्वात महत्वाचे उपकरण आहे. पण तुम्हाला माहिती आहे का CPU म्हणजे काय आणि त्याची कॉम्प्युटरमध्ये काय भूमिका आहे. CPU म्हणजे काय हे माहीत नसल्यास. मग हा लेख शेवटपर्यंत नक्की वाचा. कारण या लेखात मी CPU बद्दल संपूर्ण माहिती दिली आहे. ज्यामध्ये सीपीयू म्हणजे काय, सीपीयूची व्याख्या, सीपीयूची ओळख, सीपीयूचे कार्य, सीपीयूचे भाग, सीपीयू कसे काम करते, सीपीयूचे प्रकार, सीपीयू कसा बनवला जातो, सीपीयूचे पूर्ण नाव काय आहे, कॉम्प्युटरमध्ये सीपीयू कुठे आहे हे सांगितले आहे. CPU चे चित्र, CPU चा अर्थ, CPU चे कॉम्प्युटर मध्ये महत्व आणि CPU चे कार्य काय आहे.



तुम्हालाही CPU बद्दल ही सर्व माहिती जाणून घ्यायची असेल. मग हा लेख नक्की वाचा. कारण अनेकांना तर अनेक Computer Operator  संगणकाच्या CPU चे योग्य ज्ञान नसते. अनेक लोक PC सोबत येणाऱ्या बॉक्सला CPU मानतात. पण तो बॉक्स खरच CPU आहे का? नाही! मग CPU म्हणजे काय, कसा आहे आणि कुठे आहे. ही सर्व माहिती या लेखात सांगण्यात आली आहे. CPU ला संगणकाचा मेंदू का म्हणतात हे देखील या लेखात स्पष्ट केले आहे. हे संगणक प्रणालीचे सर्व कार्य नियंत्रित करते. म्हणून आपल्या संगणक प्रणालीच्या कार्यक्षमतेसाठी CPU देखील जबाबदार आहे.



जेव्हा आपण दुकानातून स्मार्टफोन किंवा कॉम्प्युटर घ्यायला जातो. मग दुकानदार त्या प्रणालीच्या वैशिष्ट्यांबद्दल सांगतो. ज्यामध्ये CPU देखील सांगितले आहे. जसे 64 बिट क्वाड कोअर इंटेल i7 (64 Bit Quad Core Intel i7). परंतु जर तुम्ही तांत्रिक किंवा संगणक क्षेत्रातील नसाल. मग तुम्हाला ही सर्व माहिती समजणार नाही. परंतु हे सर्व संगणक किंवा स्मार्टफोनच्या कार्यक्षमतेसाठी जबाबदार आहे. जेव्हा आपल्याला याबद्दल माहिती असते. मग तुम्ही योग्य CPU साठी जाऊ शकता. म्हणूनच संगणकाचा मुख्य भाग असलेल्या CPU बद्दल माहिती ठेवावी. या लेखात सर्वोत्तम CPU चे नाव देखील नमूद केले आहे. चला तर मग जाणून घेऊया CPU म्हणजे काय?







CPU म्हणजे काय? (What is CPU in Marathi)



CPU चे Full Form सेंट्रल प्रोसेसिंग युनिट (Central Processing Unit) आहे. संगणकाचा हा एक छोटा पण महत्त्वाचा भाग आहे. जी चिप सारखी असते. हे संगणकाच्या सर्व सूचनांवर प्रक्रिया करते आणि प्रोग्रामनुसार परिणाम प्राप्त करते. यानंतर संगणक आउटपुट देतो. म्हणजेच संगणकात आउटपुट येण्यापूर्वी सीपीयूचे काम केले जाते. ते सूचनांवर नियंत्रण आणि प्रक्रिया करते. तरच निकाल लागतो.



CPU हा एक प्रकारचा इलेक्ट्रॉनिक उपकरण आहे. पण माणसासाठी माणसाचं मन जसं आवश्यक आहे. त्याचप्रमाणे संगणकासाठी संगणकाचा CPU आवश्यक आहे. कारण CPU हा संगणकाचा मेंदू मानला जातो. ज्याप्रमाणे मनुष्य आपल्या मनाशिवाय काहीही करू शकत नाही. त्याचप्रमाणे संगणक देखील CPU शिवाय काहीही करू शकत नाही. आपण संगणकासह जे काही करू शकता. त्यात CPU चा महत्त्वाचा हात आहे. म्हणूनच याला संगणकाचे सर्वात महत्त्वाचे उपकरण म्हटले जाते.



संगणकातील प्रत्येक इनपुटचे आऊटपुट मिळविण्यासाठी ते CPU मधून जावे लागते. सोप्या भाषेत समजून घेण्यासाठी एक उदाहरण घेऊ. जसे संगणकात दोन संख्या जोडण्यासाठी तुम्ही कॅल्क्युलेटर सॉफ्टवेअर वापरता. मग सर्व प्रथम कीबोर्डच्या मदतीने संगणकाला दोन क्रमांक इनपुट करावे लागतील. आता कीबोर्ड कंट्रोलर त्या दोन क्रमांकांना बायनरी भाषेत रूपांतरित करेल. कारण संगणक बायनरी भाषेवर काम करतो. जेव्हा हे दोन नंबर संगणकाच्या CPU मध्ये पोहोचतात. नंतर CPU अंकगणितीय तार्किक युनिटचा मुख्य भाग संगणकाच्या डिस्प्लेवर या दोन संख्यांना जोडून दाखवतो.



त्याचप्रमाणे, संगणकातील कोणत्याही प्रकारचे काम करण्यासाठी CPU जबाबदार आहे. कारण याद्वारे सर्व कामे पार पाडली जातात. त्यामुळे सीपीयू अनेकदा गरम होतो. CPU गरम होण्यापासून रोखण्यासाठी CPU जवळ एक पंखा ठेवला आहे. ज्याला CPU फॅन किंवा कूलिंग फॅन म्हणतात. CPU ला Processor, Microprocessor आणि थोडक्यात फक्त CPU असेही म्हणतात. म्हणून, प्रोसेसर स्पेसिफिकेशन्स कॉम्प्युटर सिस्टम किंवा स्मार्टफोनच्या स्पेसिफिकेशन्समध्ये CPU बद्दल माहिती देतात. हे अशा प्रकारे बनवले जाते की त्यात हजारो आणि लाखो लहान ट्रान्झिस्टर स्थापित केले जातात.




टीप:- CPU RAM मध्ये प्रवेश करू शकतो आणि त्यावर प्रक्रिया करण्यासाठी डेटा मिळवू शकतो.







CPU ची व्याख्या  (Definition of CPU in Marathi)



संगणकाचे उपकरण जे प्राप्त डेटा आणि सूचनांवर प्रक्रिया करते आणि परिणाम देते त्याला CPU म्हणतात.



म्हणजेच CPU हे संगणकाचे उपकरण आहे. जे निकालावर डेटा आणि सूचनांवर प्रक्रिया करते. म्हणजेच ते संगणकाचे प्रोसेसिंग यंत्र आहे. ज्यांचे काम सर्व प्रकारच्या सूचनांवर प्रक्रिया करणे आहे. त्यानंतर आऊटपुट डिव्हाईसच्या मदतीने त्या निर्देशाचा परिणाम दाखवला जातो. सीपीयू हे संगणक प्रणालीतील सर्वात महत्त्वाचे उपकरण आहे. त्याशिवाय संगणकाचा उपयोग नाही. कारण निकाल दर्शविण्यासाठी सूचनांवर प्रक्रिया करणे आवश्यक आहे. सूचनांचा योग्य परिणाम प्रक्रियेदरम्यान प्राप्त होतो.







CPU बद्दल परिचय (Introduction About CPU in Marathi)



CPU म्हणजे काय आणि CPU ची व्याख्या काय आहे हे तुम्हाला कळले आहे. आता CPU कसे आणि कुठे आहे याची ओळख करून देऊ. CPU ही चौकोनी आकाराची इलेक्ट्रॉनिक मायक्रोचिप आहे जी संगणकाच्या मदरबोर्डवर बसवली जाते. जे तुम्ही CPU फॅनच्या खाली मदरबोर्डवर पाहू शकता. ते पाहण्यासाठी संगणक उघडावा लागतो. कारण मदरबोर्ड हा संगणकाचा अंतर्गत भाग आहे. CPU चे चित्र बघायचे असेल तर. मग आम्ही तुमच्यासाठी वर CPU चे चित्र देखील दिले आहे. जे तुम्ही CPU कसे दिसते ते पाहू आणि समजू शकता.







CPU ची कार्ये (Functions of CPU in Marathi)



जसे आपण आधीच नमूद केले आहे की CPU हे संगणक प्रणालीचे सर्वात महत्वाचे उपकरण आहे. कारण कॉम्प्युटरमध्ये त्याचे काम सर्वात प्रमुख आहे. येथे आपण कॉम्प्युटर सीपीयूची कार्ये काय आहेत आणि सीपीयू संगणकात काय करतो हे तपशीलवार जाणून घेऊ.



CPU इनपुट मिळविण्यासाठी मेमरीमध्ये प्रवेश करून डेटा वाचतो.


सीपीयू संगणकाच्या कीबोर्डवरून मिळालेल्या सूचनांची अंमलबजावणी करतो.


CPU संगणकाची सर्व कार्ये नियंत्रित आणि प्रक्रिया करते.


सीपीयू संगणकाकडून मिळालेल्या प्रोग्राम्स आणि सूचनांच्या आधारे काम करतो.


CPU इनपुट उपकरणाकडून डेटा प्राप्त करतो आणि परिणाम प्रदर्शित करतो.


सीपीयू संगणकाच्या सर्व कार्यांवर प्रक्रिया करतो.


CPU अंकगणित गणना आणि तार्किक गणना करते.


CPU इनपुटला आउटपुटमध्ये रूपांतरित करते.


CPU इनपुट डिव्हाइस आणि आउटपुट डिव्हाइस कनेक्ट करते.


सोप्या भाषेत सांगायचे तर कॉम्प्युटरचे सर्व काम CPU मधून होते. तो संगणकासाठी मेंदू म्हणून काम करतो.







CPU चे भाग (Parts of CPU in Marathi)



आम्ही म्हटल्याप्रमाणे, CPU हा संगणकाचा मेंदू आहे. हे संगणकाच्या सर्व कार्यांवर प्रक्रिया करते. त्यानंतरच संगणक कोणताही निकाल दाखवू शकतो. CPU ची काही प्रमुख उपकरणे CPU ची ही कामे करण्यास मदत करतात. जे CPU चा भाग आहेत. CPU च्या प्रत्येक भागाचे स्वतःचे वेगळे कार्य असते. आता तुम्ही विचार करत असाल की CPU मध्ये किती भाग आहेत. CPU प्रामुख्याने तीन भागांनी बनलेला असतो. ज्यांचे नाव खालीलप्रमाणे आहे.






1. अंकगणितीय तर्क एकक (Arithmetical Logical Unit - ALU)



अंकगणितीय तार्किक एकक ALU म्हणून संक्षिप्त आहे. हा CPU चा मुख्य भाग आहे. हे अंकगणित आणि तार्किक ऑपरेशन्स करण्यासाठी जबाबदार आहे. जसे बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार, भागाकार, तुलना आणि होय किंवा नाही यासारख्या कार्यांची प्रक्रिया CPU चा भाग असलेल्या अंकगणितीय तार्किक युनिटद्वारे केली जाते. याशिवाय लॉजिकल कामांतर्गत सिलेक्ट करणे, मॅचिंग वगैरे करणे हेही सीपीयूच्या या भागाचे काम आहे. सामान्य भाषेत, ALU चे काम अंकगणितीय ऑपरेशन्स आणि लॉजिकल ऑपरेशन्स करणे आहे.







2. कंट्रोल युनिट (Control Unit - CU)



कंट्रोल युनिटला CU असे संक्षेप आहे. हे संगणकाची सर्व कार्ये आणि कार्यक्रम नियंत्रित करते. संगणकात होणाऱ्या सर्व प्रक्रियांवर नियंत्रण ठेवते. हे संगणकाच्या मेमरीमधून सूचना प्राप्त करते. याशिवाय, ते संगणकातील सर्व इनपुट उपकरणे, आउटपुट उपकरणे आणि प्रोसेसर यांच्यात समन्वय निर्माण करते. त्‍यामुळे इनपुट डिव्‍हाइसने दिलेल्‍या सूचनांचा परिणाम आउटपुट डिव्‍हाइसवर मिळतो. कारण ते संगणकाच्या सर्व ऑपरेशन्सचे व्यवस्थापन करते. म्हणूनच त्याला संगणकाचा व्यवस्थापक म्हणतात.







3. मेमरी युनिट (Memory Unit)



मेमरी युनिट एक स्टोरेज डिव्हाइस आहे. ज्यांचे काम संगणकात आवश्यक सूचना, कार्यक्रम, आदेश आणि निकाल गोळा करणे आहे. हा देखील CPU चा एक महत्वाचा भाग आहे. कॉम्प्युटरमध्ये कोणतेही काम करण्यासाठी, प्राप्त सूचना प्रथम मेमरीमध्ये ठेवल्या जातात. त्यानंतर मेमरीमधून सूचना प्राप्त केल्या जातात आणि त्यावर प्रक्रिया केली जाते. प्रक्रिया केल्यानंतर निकाल मेमरीमध्ये ठेवला जातो. जेणेकरुन ते वापरकर्ता कधीही वापरू शकेल. ही कामे करण्यासाठी संगणक वेगवेगळ्या मेमरी वापरतो. प्रक्रिया न केलेल्या सूचना ठेवण्यासाठी RAM वापरते. जी तात्पुरती स्मृती आहे. तर प्रक्रिया केलेल्या सूचना म्हणजेच परिणाम ROM मध्ये ठेवतात. जी कायमस्वरूपी स्मृती आहे. या मेमरीमध्ये ठेवलेला डेटा कायमचा टिकू शकतो. जे केव्हाही वापरले जाऊ शकते.







CPU कसे कार्य करते? (CPU Work in Marathi)



CPU हा संगणक प्रणालीचा प्रमुख भाग आहे. हे ते उपकरण आहे. जे आम्हाला दिलेल्या सूचनांचे परिणाम देते. अशा परिस्थितीत, CPU कसे कार्य करते हे आपल्याला माहित असले पाहिजे. CPU चे काम CPU च्या peripherals द्वारे केले जाते. आम्ही वर CPU चे कार्य आणि त्याच्या उपकरणाचे वर्णन केले आहे. ज्यामध्ये ALU चे काम, मेमरी युनिटचे काम आणि CPU च्या आत कंट्रोल युनिटचे काय काम आहे. जर आपण CPU च्या कार्यपद्धतीबद्दल बोललो तर CPU सूचना घेण्यापासून परिणाम देण्यापर्यंत तीन टप्प्यांत काम करते. CPU कामाचे तीन टप्पे अनुक्रमे Fetch, Decode आणि Execute आहेत. आम्हाला या चरणांची तपशीलवार माहिती द्या.







1. Fetch - CPU 



पहिला टप्पा म्हणजे फेच. त्याच्या नावाप्रमाणे, या टप्प्यात सूचना प्राप्त केल्या जातात. म्हणजे प्राप्त झाले आहे. या सूचना RAM वरून CPU ला बायनरी क्रमांकाच्या मालिकेत प्राप्त होतात. परंतु CPU ला थेट RAM कडून कोणतीही सूचना प्राप्त होत नाही. त्याऐवजी एक मोठे ऑपरेशन अनेक लहान बिल्डिंग ब्लॉक्स किंवा सेटमध्ये विभागले गेले आहे. ज्यानंतर CPU ला प्रत्येक सूचना एक एक करून प्राप्त होते. या संचांमधून पुढील सूचनांचा संच शोधण्यासाठी त्यात प्रोग्राम काउंटर (पीसी) आहे. जे CPU ला सांगते की संख्यांचा कोणता संच पुढे प्रक्रिया करायचा आहे. पहिल्या पायरीनंतरच्या सूचना इन्स्ट्रक्शन्स रजिस्टर (IR) नावाच्या रजिस्टरमध्ये साठवल्या जातात.







2. डीकोड (Decode) - CPU 



ही दुसरी पायरी आहे. यामध्ये, IR मधील स्टोअर सूचना सूचना डीकोडर सर्किटला पाठवल्या जातात. ज्यामध्ये डीकोड टप्पा सुरू होतो. जेथे सूचना सिग्नलमध्ये डीकोड केल्या जातात आणि त्याचा अर्थ लावला जातो. सूचना सिग्नलमध्ये डीकोड केल्यानंतर, पुढील प्रक्रियेसाठी ते CPU च्या दुसर्या भागात पाठवले जाते.






3. अंमलात आणा (Execute) - CPU  



ही शेवटची पायरी आहे. या चरणात डीकोड केलेल्या सूचना अंमलात आणल्या जातात. त्यानंतर आउटपुटच्या स्वरूपात मिळालेला निकाल CPU रजिस्टरमध्ये संग्रहित करतो. जेणेकरून इतर डीकोड सूचना त्यांचा संदर्भ देऊ शकतील. यानंतर, आवश्यकतेनुसार, निकाल आउटपुट डिव्हाइसला दिला जातो किंवा अंतर्गत मेमरी सुरक्षित ठेवली जाते.







CPU चे प्रकार (Types of CPU in Marathi)



जेव्हा आपण संगणक CPU च्या प्रकाराबद्दल बोलतो. मग ते संगणकाच्या CPU ची क्षमता आणि गती संदर्भित करते. CPU ची गती जास्त. तो कोणतेही काम पटकन करू शकतो. CPU गती गिगाहर्ट्झमध्ये मोजली जाते. जसे जर CPU ची गती 3.0 GHz असेल. मग ते एका सेकंदात तीन अब्ज सूचनांवर प्रक्रिया करू शकते. संगणक प्रणाली आणि सॉफ्टवेअर किती वेगाने काम करेल? संगणकाचा हा भाग देखील फक्त CPU वर अवलंबून असतो.



त्यामुळे तुमच्या सिस्टमसाठी योग्य CPU निवडणे आवश्यक आहे. जे संपूर्ण यंत्रणा व्यवस्थित हाताळू शकते. जेव्हा आपण CPU च्या कामगिरीबद्दल बोलतो. मग CPU मध्ये Core काय आहे हे जाणून घेणे खूप महत्वाचे होते. म्हणजे कोर म्हणजे काय? तुम्हाला कोर म्हणजे काय माहित आहे का? आजचे CPU अनेक संचांमध्ये विभागलेले आहेत. ज्याच्या प्रत्येक भागाला CPU Core म्हणतात. हे CPU ची क्षमता सांगते. म्हणजेच, जर CPU मध्ये कोर असेल. मग तो CPU एका वेळी एक कार्य करण्यास सक्षम असेल.



त्याचप्रमाणे, CPU ज्यामध्ये एकाधिक कोर असतील. तो एका वेळी अनेक कामे करू शकेल. कोरच्या भागांना थ्रेड्स म्हणतात. CPU एकावेळी किती कामे करेल? हे CPU च्या कोर आणि थ्रेड्सवर अवलंबून असते. पूर्वीचे सीपीयू फक्त सिंगल कोर असायचे. परंतु कालांतराने ते विकसित झाले आणि आज अनेक कोर असलेले CPU आले. त्यामुळे एकाच वेळी अनेक कामे करता येतात. येथे आम्ही काही प्रकारचे CPU बद्दल सांगितले आहे. जेणेकरून तुमच्या सिस्टमसाठी कोणता CPU सर्वोत्तम आहे हे जाणून घेणे तुम्हाला सोपे जाईल. चला तर मग जाणून घेऊया CPU चे किती प्रकार आहेत.







1. सिंगल कोर CPU (Single Core CPU)



CPU ज्यामध्ये सिंगल कोर आहेत. त्यांना सिंगल कोअर सीपीयू म्हणतात. म्हणजेच या CPU मध्ये प्रोसेसरची क्षमता आहे. हे सर्वात जुने CPU प्रकार आहेत. पूर्वी हा CPU वापरावा लागत होता. या प्रकारच्या CPU मध्ये एका वेळी एकच प्रक्रिया चालवण्याची क्षमता होती. म्हणजेच यातून मल्टीटास्किंग (Multitasking) शक्य नव्हते.






2. ड्युअल कोर CPU (Dual Core CPU)



Dual Core CPU मध्ये दोन कोर आहेत. म्हणजेच प्रोसेसरची क्षमता त्यात दोन आहे. तुम्ही मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरच्या स्पेसिफिकेशन्समध्ये Dual Core लिहिलेले पाहिले असेल. म्हणजे या CPU वरून. हे सिंगल कोर CPU पेक्षा एका वेळी अधिक कार्ये करू शकते. त्याची प्रक्रिया गती सिंगल कोअर CPU पेक्षाही जास्त आहे. पण Quad Core CPU पेक्षा कमी.






3. Quad Core CPU



चार कोर असलेल्या CPU ला Quad Core CPU म्हणतात. यात चार कोअर प्रोसेसरची क्षमता आहे. यामुळे त्याची प्रोसेसिंग स्पीड सिंगल कोअर सीपीयू आणि ड्युअल कोअर सीपीयूपेक्षा चांगली आहे. त्याच्या मदतीने मल्टीटास्किंग (Multitasking) शक्य आहे. या प्रकारच्या CPU सह मोठी कामे सहज करता येतात. जसे व्हिडिओ एडिटिंग, डिझायनिंग, गेम्स इ.



आशा आहे की तुम्हाला CPU चा प्रकार समजला असेल. पूर्वी एकच कोर CPU असायचा. परंतु कालांतराने ते विकसित झाले आणि आज एका CPU चिपमध्ये अनेक कोर आहेत. ज्यामुळे मल्टीटास्किंग शक्य झाले. वर आम्ही चार कोर CPU पर्यंत सांगितले आहे. पण आजकाल सहा कोअर CPU ज्याला Hexa Core CPU म्हणतात आणि आठ कोअर CPU ला Octa Core CPU म्हणतात. हेही येऊ लागले आहे. म्हणजेच आज एकाच CPU चिपमध्ये एकापेक्षा जास्त कोर येऊ लागले आहेत. परंतु प्रत्येक CPU चिप किमान एका कोरची बनलेली असते.







CPU कसा बनवला जातो? (How made CPU in Marathi)



CPU हा मायक्रो चिपचा प्रकार आहे. जे सिलिकॉन चिपपासून बनवले जाते. ज्याची मुख्य सामग्री सिलिकॉन (Material Silicone)आहे. वाळूमध्ये सिलिकॉन मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध असल्याने. म्हणूनच सीपीयूसारखे सेमीकंडक्टर बनवण्यासाठी वाळूचा वापर केला जातो. वाळूपासून सेमीकंडक्टर बनवण्यासाठी दोन कंपन्या किंवा दोन कारखान्यांमधून जावे लागते. पहिल्या कारखान्यात वाळूतून सिलिकॉन काढला जातो. यासाठी वाळूला जास्त उष्णता (सुमारे 1000°से) दिली जाते आणि विशेष प्रकारचे रसायन वापरले जाते. या प्रक्रियेनंतर, सिलिकॉन लहान क्रिस्टल्सच्या स्वरूपात प्राप्त होते.



या स्फटिकांना गरम करून सिलिकॉनचे सिलिंडर बनवण्यासाठी विशेष प्रकारचे रसायन वापरले जाते. या सिलेंडरला पिंड म्हणतात. आता हे सिलिकॉन सिलिंडर शुद्ध सिलिकॉन आहे की नाही याची चाचणी केली जाते. जेव्हा सिलिकॉनचा सिलेंडर चाचणीमध्ये उत्तीर्ण होतो. नंतर ते पातळ भागांमध्ये विभागले जाते. ज्याला वेफर्स म्हणतात. हे वेफर्स कापून आणि पॉलिश करून गुळगुळीत केले जातात. आता हे वेफर्स चिप बनवणाऱ्या कंपनीला किंवा कारखान्यात पोहोचवले जातात. जिथे या वेफर्सच्या वर अनेक ट्रान्झिस्टर (मिलियन्स ऑफ ट्रान्झिस्टर) बनवले जातात. यामध्ये अल्ट्राव्हायोलेट लेसरचा वापर करण्यात आला आहे. जेव्हा या वेफर्सवर ट्रान्झिस्टर छापले जाते.



प्रत्येक वेफर्समधून अनेक चिप्स मिळतात. शेवटी या चिप्सची चाचणी घेतली जाते. जेव्हा सर्वकाही बरोबर असते, तेव्हा ते कव्हरच्या आत पॅक केले जाते. ही सर्व प्रक्रिया तितकी सोपी नाही. या सर्व प्रक्रिया सूक्ष्म स्तरावर केल्या जातात यावरून याचा अंदाज लावता येतो. म्हणजे आपण उघड्या डोळ्यांनीही पाहू शकत नाही. यामध्ये इतर अनेक प्रक्रियांचा समावेश आहे. पण इथे आम्ही ते सोप्या भाषेत आणि थोडक्यात स्पष्ट केले आहे. जेणेकरून वाळूपासून CPU कसा बनवला जातो हे तुम्हाला सहज समजेल.



















सीपीयू संपूर्ण महिती मराठी | सेंट्रल प्रोसेसिंग युनिट | Central Processing Unit | CPU Computer information in Marathi | CPU Type | CPU Part

मॉनिटर संपुर्ण माहिती मराठी | Monitor Information in Marathi | Type of Monitor







मॉनिटर संपुर्ण माहिती मराठी | Monitor Information in Marathi | Type of Monitor





मॉनिटर म्हणजे काय, त्याचे प्रकार आणि वैशिष्ट्ये (Type of Monitor in Marathi)




तुम्ही डिस्प्ले युनिट मॉनिटरला कॉम्प्युटरमध्ये काम करताना पाहिले असेल आणि त्यात व्हिडिओ गेम्स, चित्रपट किंवा इतर कोणतेही काम केले असेल.



पण तुम्हाला संगणक मॉनिटर म्हणजे काय, मॉनिटरचे पूर्ण रूप काय आहे, मॉनिटरचा शोध कोणी लावला, मॉनिटरचे प्रकार काय आहेत, मॉनिटरची कार्ये आणि मॉनिटरची वैशिष्ट्ये काय आहेत हे तुम्हाला माहिती आहे का?



जर तुम्हाला वर विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे माहित नसतील तर हा लेख शेवटपर्यंत वाचा, यामध्ये आम्ही तुम्हाला मॉनिटर म्हणजे काय याची संपूर्ण माहिती सोप्या शब्दात दिली आहे, जी वाचल्यानंतर तुम्हाला उपयुक्त माहिती मिळेल. चला तर मग हा लेख सुरू करून मॉनिटर म्हणजे काय ते जाणून घेऊया.







Table of Contents - Monitor



1 मॉनिटर म्हणजे काय? (What is Monitor in Marathi)

2 मॉनिटर पूर्ण नाव (Monitor Full Form In Marathi)

3 मॉनिटर कोणी शोधला (Who Invent Monitor In Marathi)

4. मॉनिटरचे प्रकार (Type Of Monitor In Marathi)

4.1 – CTR (कॅथोड रे ट्यूब) (Cathode Ray Tube)

4.2 – LCD (लिक्विड क्रिस्टल डिस्प्ले) (Liquid Crystal Display)

4.3 – LED (प्रकाश उत्सर्जक डायोड) (Light Emitting Diode)

4.4 – SSD (सर्फेस कंडक्टेड इलेक्ट्रॉन इमिटिंग डिस्प्ले) (Surface Conducted Electron Emitting Display)

4.5 - प्लाझ्मा मॉनिटर (Plasma Monitor)

5. रंगावर आधारित प्रकारचे मॉनिटर्स

5.1 - मोनोक्रोम (Monochrome)

5.2 - ग्रे स्केल (Gray Scale)

5.3 - कलर मॉनिटर (Color Monitor)

6. मॉनिटरची वैशिष्ट्ये (Feature Of Monitor In Marathi)

6.1 - ठराव (Resolution )

6.2 - डॉट – पिच (Dot – Pitch)

6.3 - आकार (Size)

6.4 – रिफ्रेश रेट (Refresh Rate)

7. डिस्प्ले तपशीलांचे निरीक्षण करा

8. मॉनिटरचे फायदे (हिंदीमध्ये मॉनिटरचे फायदे)

9. मॉनिटरचे नुकसान






1. मॉनिटर म्हणजे काय? (What is Monitor in Marathi)



मॉनिटर हे संगणकाचे आउटपुट उपकरण आहे जे संगणकामध्ये इनपुट केलेला डेटा संगणकाच्या स्क्रीनवर दर्शवते. मॉनिटरला व्हिज्युअल डिस्प्ले युनिट असेही म्हणतात, कारण ते स्क्रीनवर माहिती प्रदर्शित करते.






मॉनिटर म्हणजे काय, त्याच्या प्रकारासह संपूर्ण माहिती (Type of Monitor in Marathi)



मॉनिटर हे संगणकाचे महत्त्वाचे उपकरण आहे, त्याशिवाय संगणक अपूर्ण आहे कारण संगणकात काय चालले आहे हे जोपर्यंत आपल्याला कळत नाही तोपर्यंत आपण संगणकावर काम करू शकणार नाही.



मॉनिटर सीपीयूशी जोडलेला असतो, जेव्हा वापरकर्ता डेटा इनपुट करतो किंवा कीबोर्ड किंवा माऊसद्वारे संगणकाला सूचना देतो, तेव्हा संगणक आऊटपुट डिव्हाइस कामाच्या वेळी मॉनिटरमध्ये परिणाम दर्शवते. मॉनिटर वापरकर्त्याला प्रतिमा, व्हिडिओ आणि मजकूर या स्वरूपात सर्व माहिती दाखवतो.



बरेच लोक मॉनिटरला स्क्रीन किंवा डिस्प्ले असेही म्हणतात, परंतु त्याचे खरे नाव मॉनिटर आहे.






पूर्ण फॉर्म (Monitor Full Form in Marathi)



मॉनिटरचे पूर्ण स्वरूप आहे - अहवाल आयोजित करण्यासाठी मशीन आउटपुट माहितीची संख्या (Machine Output Number Of Information To Organize Report)


M - मशीन (Machine)

O - आउटपुट (Output)

N - संख्या (Number Of)

I - माहिती (Information)

T - ते (To)

O - आयोजित करा (Organize)

R - अहवाल (Report)






मॉनिटरचा शोध कोणी लावला? (Who Invent Monitor in Marathi)



1897 मध्ये जर्मन शास्त्रज्ञ कार्ल फर्डिनांड ब्रॉन यांनी मॉनिटरचा शोध लावला होता. तो कॅथोड रे मॉनिटर (CTR) होता.

 





मॉनिटरचा प्रकार (Type of Monitor in Marathi)



आजच्या काळात मॉनिटर्स त्यांच्या पोत, आकार आणि डिझाइनच्या आधारावर अनेक प्रकारात येतात. मॉनिटर्सचे काही प्रमुख प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत -



1. CTR - (कॅथोड रे ट्यूब) (Cathode Ray Tube)

2. एलसीडी - (लिक्विड क्रिस्टल डिस्प्ले) (Liquid Crystal Display)

3. एलईडी  - (प्रकाश उत्सर्जक डायोड) (Light Emitting Diode)

4. SED - (सरफेस कंडक्टेड इलेक्ट्रॉन एमिटिंग डिस्प्ले) (Surface Conducted Electron Emitting Display)

5. प्लाझ्मा मॉनिटर (Plasma Monitor)







1 – CTR (कॅथोड रे ट्यूब) (Cathode Ray Tube)



CTR हे सर्वात जास्त वापरले जाणारे आउटपुट उपकरण आहेत. हा मॉनिटर प्रतिमा प्रदर्शित करण्यासाठी कॅथोड रे ट्यूब तंत्रज्ञानाचा वापर करतो. टेलिव्हिजन स्क्रीन बनवण्यासाठीही सीटीआर तंत्रज्ञान वापरले जाते.


कॅथोड रे ट्यूब ही प्रामुख्याने व्हॅक्यूम ट्यूब आहे. ज्याच्या एका बाजूला इलेक्ट्रॉनची बंदूक आहे आणि दुसऱ्या बाजूला फ्लोरोसेंट स्क्रीन आहे.


आजच्या काळात त्यांचा वापर हळूहळू कमी होत आहे, याचे मुख्य कारण म्हणजे ते खूप जड आणि महाग आहेत. त्यांच्या जागी हलके आणि स्वस्त मॉनिटर वापरले जात आहेत.






२ – एलसीडी (लिक्विड क्रिस्टल डिस्प्ले) (Liquid Crystal Display)



आपल्याला माहित आहे की, CTR मॉनिटर्स खूप भारी होते आणि ते जास्त जागा व्यापत होते, परंतु हळूहळू तंत्रज्ञानाच्या विकासासह, मॉनिटर्सचा आकार देखील बदलू लागला. सीटीआरच्या जागी एलसीडीचा वापर वाढू लागला.



लिक्विड क्रिस्टलचा वापर एलसीडी बनवण्यासाठी केला जातो, तो आकाराने पातळ असतो आणि वजनानेही हलका असतो. म्हणूनच त्यांना ठेवण्यासाठी जास्त जागा लागत नाही.


CTR च्या तुलनेत LCD कमी उर्जा वापरते आणि ते कमी उष्णता देखील निर्माण करते. पूर्वी एलसीडीचा वापर लॅपटॉपमध्ये केला जात होता पण आता डेस्कटॉप कॉम्प्युटरसाठीही एलसीडीचा वापर केला जातो.






३ – एलईडी (प्रकाश उत्सर्जक डायोड) (Light Emitting Diode)



LCD प्रमाणे, LED देखील सपाट पॅनेल डिस्प्ले आहे आणि कडा पासून किंचित वक्र आहे, जे आज बाजारात सहज उपलब्ध आहे.


LED बॅक लाइटिंगसाठी लाइट एमिटिंग डायोड वापरला जातो. तो CTR आणि LCD पेक्षा कमी उर्जा वापरतो आणि त्यांच्यापेक्षा जास्त टिकाऊ देखील असतो.






4 – SSD (सरफेस कंडक्टेड इलेक्ट्रॉन एमिटिंग डिस्प्ले) (Surface Conducted Electron Emitting Display)



SSD उच्च रिझोल्यूशन आणि फ्लॅट पॅनेल डिस्प्लेसह मॉनिटर्स आहेत. कॅनन आणि तोसिबा यांनी मिळून तो बनवला आहे. SSDs CTR मॉनिटर्सपेक्षा 50 टक्के कमी पॉवर वापरतात. या प्रकारचे मॉनिटर बनवण्यासाठी इलेक्ट्रॉन उत्सर्जित अॅरे आणि फॉस्फरस लेयर वापरतात.






5 - प्लाझ्मा मॉनिटर (Plasma Monitor)



मॉनीटरची फंक्शन्स म्हणजे व्हायब्रंट रंग आणि ब्राइटनेससह उच्च कॉन्ट्रास्ट स्क्रीन. हे प्लाझ्मा डिस्चार्ज तत्त्वावर कार्य करते. प्लाझ्मा डिस्प्ले CTR पेक्षा पातळ आणि LCD पेक्षा उजळ असतात. स्वस्त दरात एलसीडी उपलब्ध झाल्यानंतर हळूहळू प्लाझ्मा मॉनिटरचा वापर कमी होऊ लागला आहे.







रंगावर आधारित मॉनिटर्सचे प्रकार



रंगाच्या आधारावर प्रामुख्याने तीन प्रकारचे मॉनिटर्स आहेत.


मोनोक्रोम (Monochrome )

ग्रे स्केल (Gray Scale)

रंग मॉनिटर (Color Monitor)






1. मोनोक्रोम (Monochrome) - Monitor



मोनोक्रोम (मोनोक्रोम) मॉनिटर्स सिंगल कलर डिस्प्ले आहेत, ते ब्लॅक आणि व्हाईट म्हणून आउटपुट प्रदर्शित करतात.






2. ग्रे स्केल (Gray Scale) - Monitor



ग्रे स्केल मोनोक्रोमसारखेच आहे, जे ग्रे शेड्समध्ये आउटपुट प्रदर्शित करते.





3. रंग मॉनिटर (Color Monitor) - Monitor



कलर मॉनिटर्स उच्च रिझोल्यूशनमध्ये ग्राफिक्स प्रदर्शित करण्यास सक्षम आहेत आणि आरबीजी (रेड ब्लू ग्रीन) रेडिएशनचे समायोजन म्हणून आउटपुट प्रदर्शित करतात.







मॉनिटरची वैशिष्ट्ये (Feature of Monitor in Marathi)



मॉनिटरची मुख्य वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत -






1 - रिझोल्यूशन (Resolution) - Monitor



रिझोल्यूशन म्हणजे स्क्रीनवर पिक्सेल कसे पॅक केले जातात. पिक्सेल ग्राफिक प्रतिमेतील एकल बिंदू आहे. मॉनिटर्स चित्राला लाखो पिक्सेलमध्ये विभाजित करून प्रतिमा प्रदर्शित करतात. जे पंक्ती आणि स्तंभात मांडलेले आहेत.






2 – डॉट – पिच (Dot – Pitch) - Monitor



डॉट पिच हे एक प्रकारचे मापन तंत्र आहे जे दोन पिक्सेलमधील क्षैतिज अंतर किती आहे हे दर्शवते. हे मिलीमीटरमध्ये मोजले जाते, ते मॉनिटरची गुणवत्ता दर्शवते.






3 - आकार (Size) - Monitor 



मॉनिटरचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याचा आकार. मॉनिटरचा आकार उंची आणि रुंदीमध्ये मोजला जातो. संगणक प्रणालीचा मॉनिटर हा अगदी टीव्ही स्क्रीनसारखा असतो. डायलॉग इंचच्या दृष्टीने मॉनिटर्स मोजले जातात.






४ – रिफ्रेश रेट (Refresh Rate) - Monitor



मॉनिटरचा रिफ्रेश दर प्रत्येक सेकंदाला किती वेळा मॉनिटर रिफ्रेश करायचा आहे हे दाखवतो. रिफ्रेश रेट मॉनिटर्ससाठी आवर्ती प्रति मिनिट मध्ये मोजला जातो.






मॉनिटर डिस्प्ले तपशील



मॉनिटर रिझोल्यूशन                   वर्णन                                  रुंदी (पिक्सेलमध्ये)

480i किंवा 480p                  मानक व्याख्या (SD)                        640

720p                                हाय डेफिनिशन (HD)                       1280

1080i किंवा 1080p            हाय डेफिनिशन (HD)                       1920

2160p                       अल्ट्रा हाय डेफिनिशन (UHD) किंवा 4K     3840







मॉनिटर डिस्प्ले तपशील (Monitor Display Details In Marathi)



मॉनिटरचे फायदे (Advantage of Monitor in Marathi)



मॉनिटरचे अनेक फायदे आहेत, त्यापैकी काही खालीलप्रमाणे आहेत-


1) आधुनिक एलसीडी मॉनिटर्स सीटीआर मॉनिटरपेक्षा कमी पॉवर वापरतात.


2) जुन्या मॉनिटर्समध्ये कॅथोड रे ट्यूब वापरल्या जात होत्या परंतु आधुनिक मॉनिटर्समध्ये एलईडी बॅकलाइटिंग, लिक्विड क्रिस्टल डिस्प्ले वापरले जातात.


3) मॉनिटर माहिती ग्राफिकल स्वरूपात प्रदर्शित करतो जी वापरकर्त्याला समजण्यास सोपी असते.


4) एलसीडी मॉनिटरच्या प्रत्येक प्रतिमेमध्ये तीक्ष्णता असते.


5) मॉनिटर्स अधिक किफायतशीर आहेत.


6) माऊस आणि ट्रॅकबॉलपेक्षा टचस्क्रीन वेगवान असतात.







मॉनिटरचे नुकसान (Disadvantage of Monitor in Marathi)



एकीकडे मॉनिटरचे अनेक फायदे आहेत, तर दुसरीकडे त्याचे काही तोटे देखील आहेत, जसे की –


1) मॉनिटर्स थोडे महाग असू शकतात.


2) CTR मॉनिटर्स जास्त जागा व्यापतात आणि ते जड देखील असतात ज्यामुळे ते एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी सहज हलवता येत नाहीत.

















मॉनिटर संपुर्ण माहिती मराठी | Monitor Information in Marathi | Type of Monitor

वेब कॅमेरा संपुर्ण माहिती मराठी । Web Camera Information in Marathi | Types of Web Camara | Webcam








वेब कॅमेरा संपुर्ण माहिती मराठी । Web Camera Information in Marathi | Types of Web Camara | Webcam






वेब कॅमेरा म्हणजे काय, त्याचे उपयोग



वेब कॅमेरा म्हणजे काय? हा एक व्हिडिओ कॅमेरा आहे, जो संगणकात वापरला जातो. हा संगणक नेटवर्कचा एक भाग आहे. ज्याद्वारे आपण दूर बसलेल्या व्यक्तीकडून व्हिडिओ कॉल्स इत्यादी करू शकतो.






वेब कॅमेरा म्हणजे काय?



हे सॉफ्टवेअरच्या आधारे कार्य करते. म्हणजेच, त्याच्या ऑपरेशनसाठी, सॉफ्टवेअर प्रथम संगणकात स्थापित करावे लागेल. वेब कॅमेराला "वेबकॅम" असेही म्हणतात.



वेबकॅम, ज्याला वेब कॅमेरा म्हणतात, हे संगणकाचे इनपुट उपकरण आहे. ज्याच्या मदतीने तुम्ही इमेज कॅप्चर करू शकता आणि व्हिडिओ कॉलिंग करू शकता. वेबकॅमची स्वतःची मेमरी नसते, ते संगणकाच्या मेमरीमध्ये प्रतिमा आणि व्हिडिओ संग्रहित करतात.



आजच्या काळात लॅपटॉपमध्ये वेबकॅम इनबिल्ट आहेत पण दैनंदिन वापरासाठी ते डेस्कटॉपवर बाहेरून इन्स्टॉल करावे लागतात. या कॅमेरालाच वेबकॅम म्हणतात.



वेबकॅम कॅमेऱ्याच्या मदतीने, इंटरनेटद्वारे, व्हिडिओ कॉलिंगद्वारे तुम्ही दूर बसलेल्या व्यक्तीशी समोरासमोर बोलू शकता. बर्‍याच वेबकॅमची इमेज क्वालिटी फार चांगली नसते. पण व्हिडिओ कॉलिंगसाठी वेबकॅम सर्वोत्तम आहेत.







वेबकॅमचा शोधकर्ता (Inventor of Webcam in Marathi)



जगातील पहिल्या वेबकॅमचा शोध डॉ. क्वेंटिन स्टॅफोर्ड फेसर आणि पॉल जार्डेत्स्की यांनी 1991 मध्ये केले होते.





Table of Contents - Web Camera



1) वेबकॅम काय आहे

2) वेबकॅमचा शोधकर्ता

3) वेबकॅमचा वापर

4) विविध प्रकारचे वेबकॅम

5) प्रकारचे वेबकॅम कॅमेरे (Type Of Webcam In Marathi)

6) वैशिष्ट्यांवर आधारित 5 प्रकारचे वेबकॅम

6.1 स्टँडअलोन वेबकॅम

6.2 एकात्मिक वेबकॅम

6.3 कॅमकॉर्डर

6.4 डिजिटल वेबकॅम

6.5 समर्पित वेबकॅम

6.6 मायक्रोफोनशिवाय वेबकॅम

6.7 नेटवर्क कॅमेरा (नेटवर्क वेबकॅम)

7) वेबकॅम कॅमेरा कसा स्थापित करायचा (How To Install Webcam In Marathi)

8) वेबकॅम कॅमेराचे उपयोग (Uses Of Webcam In Marathi)

9) वेबकॅमचे फायदे आणि तोटे







वेबकॅम म्हणजे काय - What is Webcam in Marathi?



वेबकॅम हा एक डिजिटल व्हिडिओ कॅमेरा आहे जो स्थिर प्रतिमा आणि डायनॅमिक व्हिडिओ कॅप्चर करतो. जे इंटरनेटद्वारे एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी एकाच वेळी चित्रे आणि व्हिडिओ दाखवण्याचे काम करते.



हे एक प्रकारचे इनपुट डिव्हाइस आहे जे संगणकामध्ये स्थापित केले जाते, जे इंटरनेट सर्व्हरशी कनेक्ट होते आणि प्रतिमा आणि व्हिडिओ एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी प्रसारित करण्याचे कार्य करते.



या प्रकारच्या वेबकॅमचा वापर झूम, गुगल मीट, व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंग, सुरक्षा पाळत ठेवणे (security surveillance) किंवा इतर माध्यमांसाठी केला जातो.



साधारणपणे, जेव्हा आपण लॅपटॉप विकत घेतो, तेव्हा त्यापैकी बहुतेकांकडे लहान कॅमेरा असतो. वेबकॅमचे ते उत्तम उदाहरण आहे.



वेबकॅम हा डिजिटल कॅमेरा आहे. जे संगणक आणि लॅपटॉप अंतर्गत काम करते. त्याचा मुख्य वापर व्हिडिओ कॉलसाठी होतो. याचा उपयोग शिक्षण, विज्ञान, आरोग्य, तांत्रिक इत्यादी प्रत्येक क्षेत्रात होतो.







वेब कॅमेरा कशासाठी वापरला जातो?



वेबकॅम खालील कार्यांसाठी वापरला जातो, जे खालीलप्रमाणे आहेतः


व्हिडीओ कॉलिंग (Video Calling) - या अंतर्गत दूरवर वेगवेगळ्या ठिकाणी बसलेले लोक एकमेकांशी बोलतात. या अंतर्गत दोन्ही बाजूंनी इंटरनेटचा वापर केला जातो. व्हिडीओ कॉलिंगच्या माध्यमातून आपण एका जागी बसून समोरच्या व्यक्तीला कृती करताना पाहू आणि ऐकू शकतो.



व्हिडिओ मॉनिटरिंग (Video Monitoring) - 


या अंतर्गत दुकाने, कार्यालये, रस्ते, घरे इत्यादी अनेक ठिकाणांवर नजर ठेवण्यासाठी वेब कॅमेरा वापरला जातो. जेणेकरून त्या भागाच्या सुरक्षेवर दूरवर बसून लक्ष ठेवता येईल.



व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंग (Video conferencing) - 


हे बहुतेक शिक्षण आणि व्यवसाय क्षेत्रात ऑनलाइन बैठकीसाठी वापरले जाते. यामध्ये वेब कॅमेऱ्याचा वापर ग्रुपचे नेतृत्व करण्यासाठी आणि मार्गदर्शन करण्यासाठी केला जातो. याद्वारे आम्हाला रिअल-टाइम एन्हांसमेंट (Real-time enhancement) सारख्या सुविधा मिळतात. याद्वारे आपण प्रवासखर्च वाचू शकतो आणि त्याचा वापर केल्यास वेळेचीही बचत होते.



शिक्षण (Education) – 


शैक्षणिक क्षेत्रात, वेब कॅमेराद्वारे पालक आणि विद्यार्थ्यांना संबोधित करण्यासाठी, विद्यार्थ्यांचे वर्ग घेणे, भाषण देणे, ऑनलाइन वर्ग इत्यादीसाठी याचा वापर केला जातो. शिक्षण देण्यामध्ये ती महत्त्वाची भूमिका बजावते. याद्वारे आपण आपले अध्यापनाचे कार्य घरी बसून करू शकतो. वेबकॅमचा वापर विद्यार्थ्यांच्या गटांना मार्गदर्शन करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.




प्रशिक्षण (Training) - 


वेब कॅमेराद्वारे विद्यार्थ्यांना किंवा कर्मचाऱ्यांना अनेक प्रकारचे अनुभव दिले जातात. हे नाविन्य सादर करण्यासाठी आणि त्याच्या वापराची कार्ये शिकवण्यासाठी देखील वापरले जाते.




व्हिडिओ सुरक्षा (Video Security) - 


अनेक संवेदनशील ठिकाणी सुरक्षेसाठी वेबकॅमचा वापर केला जातो. याद्वारे चोरीसारखे गुन्हे उघडकीस येतात. यात ऑडिओ आणि व्हिडिओ रेकॉर्डिंगची सुविधा आहे. याद्वारे चित्राचा दर्जा वाढतो आणि तो चोराचा फोटो काढून दुकानाच्या मालकाला ईमेलद्वारे पाठवतो. त्यामुळे त्या गुन्हेगाराला पकडणे सोपे जाते.



2012 च्या रशियन अध्यक्षीय निवडणुकीचे काळजीपूर्वक निरीक्षण करण्यासाठी वेब कॅमेरे देखील वापरले गेले. ज्यामध्ये सुमारे 290,000 वेब कॅमेरे वापरले गेले.







वेबकॅमचे विविध प्रकार (Types of Web Camera)



वेबकॅमचे साधारणपणे ३ प्रकार असतात. ज्यांच्या वैशिष्ट्यांमुळे ते एकमेकांपासून वेगळे आहेत.


1. अंगभूत (In-Built) किंवा अंतर्गत वेब कॅमेरा (Internal Web Camera)



या प्रकारचा वेबकॅम बहुतेक पोर्टेबल संगणकांवर वापरला जातो. लॅपटॉपच्या वरच्या बाजूला बसवलेला छोटा कॅमेरा हे याचे उदाहरण आहे. या प्रकारच्या वेबकॅमची गुणवत्ता तुम्ही खरेदी करता त्या लॅपटॉपवर अवलंबून असते. तो जितका चांगला असेल तितका त्याच्या कॅमेराचा दर्जा चांगला असेल.





2. बाह्य वेब कॅमेरा (External Web Camera)



हे पूर्वीचे वेबकॅम आहेत जे संगणक किंवा लॅपटॉपशी कनेक्ट करण्यासाठी USB केबल वापरतात. या प्रकारचे वेबकॅम सहजपणे कुठेही स्थापित किंवा ठेवता येतात. या प्रकारचा कॅमेरा एका ठिकाणाहून उचलून आवश्यकतेनुसार दुसऱ्या ठिकाणी ठेवता येतो. त्याची गुणवत्ता देखील त्याच्या इन-बिल्ट वेबकॅम सारख्या मॉडेलवर अवलंबून असते.






3. नेटवर्क कॅमेरे (Network Cameras)



या प्रकारच्या वेब कॅमेराची गुणवत्ता इतरांपेक्षा जास्त आहे. त्यामुळे त्यांना खरेदी करण्यासाठी अधिक खर्च करावा लागतो. हे टीव्हीद्वारे मॉनिटरिंग आणि व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगसाठी अधिक वापरले जातात.



नेटवर्क कॅमेऱ्यांच्या ऑपरेशनसाठी हाय स्पीड इंटरनेट आवश्यक आहे. मंद इंटरनेट गती त्याच्या देखरेख प्रक्रियेत अडथळा आणू शकते.







वैशिष्ट्यानुसार वेबकॅमचे प्रकार



वैशिष्ट्यांच्या आधारावर, वेबकॅम प्रामुख्याने 7 भागांमध्ये विभागले जाऊ शकतात.



1) स्टँडअलोन वेबकॅम (Standalone Webcam)

2) एकात्मिक वेबकॅम (Integrated Webcam)

3) कॅमकॉर्डर (Camcorder)

4) डिजिटल वेबकॅम (Digital Webcam)

5) समर्पित वेबकॅम (Dedicated Webcam)

6) मायक्रोफोनशिवाय वेबकॅम (Webcam Without Microphone)

7) नेटवर्क कॅमेरा (Network Camera)






1) स्टँडअलोन वेबकॅम (Standalone Webcam)



या प्रकारच्या कॅमेऱ्याला स्टँड आणि लेन्स जोडलेले असतात. यूएसबी केबलद्वारे संगणकाशी कनेक्ट करा. आणि स्टँडअलोनची चित्र गुणवत्ता (Picture Quality) चांगली आहे. काही स्टँडअलोन वेबकॅममध्ये 720 मेगापिक्सेलचे रिझोल्यूशन देखील असते. हे सहज नियंत्रित करता येतात.






2) एकात्मिक वेबकॅम (Integrated Webcam)



इंटिग्रेटेड वेबकॅम पोर्टेबल टूल म्हणून वापरला जातो. हे सहजपणे एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी हलवता येते, ज्यामुळे तुम्ही कुठेही व्हिडिओ कॉलिंगचा आनंद घेऊ शकता.






3) कॅमकॉर्डर (Camcorder)



कॅमकॉर्डर हा डिजिटल कॅमेराचा एक प्रकार आहे, तो व्हिडिओ रेकॉर्डिंग करू शकतो आणि व्हिडिओ सेव्ह करण्यासाठी मेमरी कार्ड वापरला जातो. जे तुम्ही नंतर संगणकावर हस्तांतरित करू शकता.






4) डिजिटल वेबकॅम (Digital Webcam)



डिजिटल वेबकॅम कॅमेरा फोटोग्राफीसाठी खूप चांगला आहे कारण त्यात चित्र गुणवत्ता खूप चांगली आहे. पण डिजिटल वेबकॅमच्या मदतीने तुम्ही लाइव्ह स्ट्रीमिंग करू शकत नाही.






5) समर्पित वेबकॅम (Dedicated Webcam)



समर्पित वेबकॅम सर्वात जास्त वापरले जातात. आपण ते संगणकावर सहजपणे स्थापित करू शकता. हे कॅमेरे खूप स्वस्त आहेत.






6) मायक्रोफोनशिवाय वेबकॅम (Webcam Without Microphone)



नावावरून हे स्पष्ट आहे की, या प्रकारच्या वेबकॅममध्ये मायक्रोफोन वापरण्याची गरज नाही. या प्रकारचा वेबकॅम जपून वापरावा लागतो.






7) नेटवर्क कॅमेरा (Network Camera)



नेटवर्क कॅमेराला वायरलेस वेबकॅम असेही म्हणतात कारण तो केबलशिवाय रेडिओ वेबवर डेटा प्रसारित करतो. त्यांच्या प्रतिमेचा दर्जा चांगला आहे. ते सुरक्षिततेच्या दृष्टिकोनातून वापरले जातात.







वेबकॅम कॅमेरा कसा स्थापित करायचा (How to Install Webcam in Marathi)



आतापर्यंत तुम्हाला वेबकॅम म्हणजे काय हे समजले असेलच, आता तुमच्या कॉम्प्युटरमध्ये वेबकॅम कसा इन्स्टॉल करायचा ते जाणून घ्या.



आधीपासून इनबिल्ट असलेल्या वेबकॅमसाठी त्यांना काही वेगळे करावे लागत नाही, परंतु जो वेबकॅम बाहेरून इन्स्टॉल करावा लागतो, तो वेबकॅम कॉम्प्युटरमध्ये सेट अप आणि इन्स्टॉल करण्यासाठी खाली दिलेल्या प्रक्रियेचे अनुसरण करा –



1) सर्व प्रथम वेबकॅमला यूएसबी केबलद्वारे संगणकाशी कनेक्ट करा.


2) यानंतर संगणक वेबकॅम शोधेल आणि त्याच्याशी संबंधित ड्रायव्हर स्वतः स्थापित करण्यास सुरवात करेल. या प्रक्रियेला काही वेळ लागू शकतो.


3) जर तुमच्या संगणकावर वेबकॅमसाठी डिव्हाइस ड्रायव्हर नसेल, तर तुम्ही ज्या कंपनीकडून वेबकॅम घेतला आहे त्या कंपनीच्या वेबसाइटवरून ड्रायव्हर डाउनलोड करून स्थापित करा.


4) तुमच्याकडे वेबकॅम असलेली सीडी असल्यास, सीडी कनेक्ट करा आणि डिव्हाइस ड्रायव्हर स्थापित करा.


5) आता वेबकॅम अशा ठिकाणी ठेवा जिथून तुमचा चेहरा स्पष्ट दिसत असेल, तुम्ही तो डेस्कटॉपच्या वर ठेवू शकता.


6) आता संगणकाच्या स्क्रीनवर स्टार्ट बटण दाबून तुमचा कॅमेरा सुरू करा.


7) तुमच्या स्क्रीनवर कॅमेरा पर्याय दिसत नसल्यास सर्च बॉक्समध्ये शोधा.


तर मित्रांनो, अशा प्रकारे तुम्ही तुमच्या कॉम्प्युटरमध्ये वेबकॅम इन्स्टॉल करू शकता.







वेबकॅम कॅमेराचा वापर (Uses of Webcam in Marathi)



आधुनिक काळात, वेबकॅम बहुतेकदा चित्रे काढण्यासाठी, व्हिडिओ काढण्यासाठी, व्हिडिओ कॉलिंगसाठी, गोष्टी किंवा लोकांवर लक्ष ठेवण्यासाठी वापरले जातात. वेबकॅमचे मुख्य उपयोग खालीलप्रमाणे आहेत -




व्हिडिओ कॉलिंगमध्ये वेबकॅमचा वापर केला जातो.


वेबकॅम इमेज कॅप्चर करण्यासाठी उपयुक्त आहेत.


व्हिडीओ सुरक्षेसाठीही वेबकॅमचा वापर केला जातो.


स्पेस फोटोग्राफीमध्ये वेबकॅमचा वापर केला जातो.


व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगमध्ये वेबकॅमचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.







वेबकॅमचे फायदे (Advantages) आणि तोटे (Disadvantage)




फायदे (Advantages) - Web Cam



1) ते विकत घेण्यासाठी खूप पैसे खर्च करावे लागत नाहीत आणि संगणकात वापरणे खूप सोपे आहे.


2) वेब कॅमेराला ऑल-इन-वन म्हणतात, कारण त्यात कॅमेरा आणि माइक दोन्ही असतात.


3) वेब कॅमेरामध्ये रेकॉर्ड केलेला डेटा हार्ड डिस्कमध्ये स्वयंचलितपणे रेकॉर्ड केला जातो.


4) त्यात रेकॉर्ड करायचा डेटा तुम्ही डाउनलोड किंवा अपलोड करू शकता.


5) याद्वारे तुम्ही दूरवर बसलेल्या व्यक्तीशी कोणत्याही अडथळ्याशिवाय बोलू शकता.


6) ते आकाराने खूपच लहान आहे. त्यामुळे ते एकाच ठिकाणी स्थिर राहते.


7) यामध्ये व्हिडिओसोबतच ऑडिओही रेकॉर्ड करता येणार आहे.


8) त्याच्या कॅमेराची गुणवत्ता सामान्यतः उच्च आहे.




तोटे (Disadvantage) - Web Cam



1) वेबकॅम हॅकर्सकडून हॅक केला जाऊ शकतो.


2) याद्वारे लोक समोरासमोर बोलण्याची सवय गमावतात.


3) वेबकॅमचा वापर बेकायदेशीर कामांमध्येही मोठ्या प्रमाणात केला जात आहे.


4) या प्रकारच्या डेटाचे रेकॉर्डिंग पाहिल्यावर, त्याची गुणवत्ता कमी होते.


5) या प्रकारच्या कॅमेऱ्याच्या मदतीने संगणक वापरकर्त्यांची वैयक्तिक माहिती लीक होण्याची शक्यता वाढते.





























वेब कॅमेरा संपुर्ण माहिती मराठी । Web Camera Information in Marathi | Types of Web Camara | Webcam