मुरुड जंजिरा किल्ला माहिती मराठी | janjira fort information in  marathi





मुरुड जंजिरा किल्ला माहिती मराठी | janjira fort information in  marathi




भारतात असे अनेक ऐतिहासिक किल्ले आहेत, ज्यांच्याबद्दल आजही अनेक गोष्टी रहस्यमय आहेत. असाच एक किल्ला मुरुड-जंजिरा महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्यातील मुरुड या किनारी गावात आहे. हे ठिकाण पर्यटनांसाठी खूप प्रसिद्ध आहे. दरवर्षी येथे दूर-दूरवरून लोक फिरायला येतात. भारताच्या पश्चिम किनार्‍यावरील हा एकमेव किल्ला आहे, जो कधीही कोणत्याही राजाने किंवा इतरांना जिंकता आला नाही. हा किल्ला 350 वर्ष जुना आहे. चला तर मग आम्ही तुम्हाला मुरुड जंजिरा किल्ल्याबद्दल सांगतो. स्थानिक लोक याला अजेय किल्ला म्हणतात, ज्याचा शाब्दिक अर्थ 'अजेय' असा होतो.







मुरुड जंजिरा किल्ल्याबद्दल - मुरुड जंजिरा किल्ला कुठे आहे 



  • किल्ल्याबद्दल असे म्हणतात की हा किल्ला पंच पीर पंजातन शाह बांडया बाबा यांच्या संरक्षणाखाली आहे. येथे शाहबाबांची समाधी बांधली आहे.
  • काही पौराणिक कथांनुसार हा किल्ला सिद्दीकी जौहरने बांधला होता. ते 22 वर्षात बांधून पूर्ण झाले.
  • हा किल्ला समुद्रसपाटीपासून ९० फूट उंच असून त्याचा पाया वीस फूट खोल आहे. यात 22 सुरक्षा चौक्याही आहेत.
  • इंग्रज, शिवाजी महाराज, पोर्तुगीज, चिम्माजी आप्पा, कान्होजी आंग्रे, संभाजी महाराज यांनी हा किल्ला जिंकण्याचा प्रयत्न केला पण ते यशस्वी होऊ शकले नाहीत असे म्हणतात.
  • सिद्दीकी राज्यकर्त्यांच्या अनेक तोफा आजही या किल्ल्यात ठेवण्यात आल्या आहेत.







मुरुड जंजिरा किल्ल्याचा इतिहास - history of murud janjira killa


किल्ल्याचे नाव अरबी भाषेतून पडले आहे. अरबी भाषेत जंजिरा म्हणजे बंदरगाह. याला पूर्वी मेढेकोट असेही म्हणतात.


त्यावेळी बहुतेक कोळी लोक राजपुरीत राहत होते. या कोळी लोकांना समुद्री डाकुंची भीती वाटत होती. मग ही अडचण दूर करण्यासाठी या बंदरावर मेढेकोट बांधण्यात आले, म्हणजेच येथे तटबंदी करण्यात आली. या बंधाऱ्यात कोळी सुरक्षित असायचे आणि त्यांना कुठलाही त्रास किंवा धोका नसायचा. तेव्हा या मेढेकोटच्या बांधकामासाठी निजामी ठाणेदार यांची संमती घ्यावी लागली.


या किल्ल्याला समुद्राच्या दिशेने एक दरवाजा आहे. तटबंदीमध्ये आदेश आहे. त्या आदेशात तोफ समोरासमोर ठेवली जाते. किल्ल्याच्या अगदी मध्यभागी सुरुलखाना आहे आणि दोन मोठे तलावही आहेत. किल्ल्यात तीन मोहल्ले होते. यामध्ये दोन परिसर मुस्लिम जातीचे आणि एक इतर जातीच्या लोकांचा होता. पूर्वी किल्ल्यात मोठे मोहल्ले राहायची.







मुरुड जंजिरा किल्ल्याचे रहस्य



  • 22 एकरात पसरलेला हा किल्ला 22 वर्षात बांधला गेला. येथे गोड्या पाण्याचे सरोवर आहे जे एक रहस्य आहे.
  •  हा किल्ला भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावर बांधलेला असा एकमेव किल्ला आहे जो कधीही शत्रूंनी जिंकलेला नाही.
  • त्यामध्ये गोड्या पाण्याचा तलाव आहे. हा किल्ला समुद्राच्या खाऱ्या पाण्याच्या मध्यभागी असूनही त्यात गोड पाणी आहे. हे गोडे पाणी कुठून येते, हे आजही रहस्य च आहे.
  • या किल्ल्याचे एक वैशिष्टय़ म्हणजे येथून दूर गेल्यावर दरवाजाचे दर्शन थांबते.
  • मुरुड-जंजिरा किल्ल्याचा दरवाजा भिंतींच्या आच्छादनाखाली बांधलेला असुन, जो भिंतींमुळे किल्ल्यापासून काही मीटर अंतरावर गेल्यावर दृष्टीस पडत नाही.
  • यामुळेच मुरुड-जंजिरा या किल्ल्याजवळ कोणीही आल्यावर फसवणूक होत असे.






जंजिरा किल्ला उघडण्याची वेळ -



  • इथे बोटीने पोहोचता येते. बोटीचे प्रति व्यक्ती भाडे 20 रुपये आहे. आहे.
  • येथे भेट देण्याची वेळ सकाळी 7 ते संध्याकाळी 6 आहे.
  • शुक्रवारी दुपारी 2 वाजता किल्ला बंद केला जातो.


मुरुड जंजिरा किल्ला माहिती मराठी | janjira fort information in marathi

मुरुड जंजिरा किल्ला माहिती मराठी | janjira fort information in  marathi





मुरुड जंजिरा किल्ला माहिती मराठी | janjira fort information in  marathi




भारतात असे अनेक ऐतिहासिक किल्ले आहेत, ज्यांच्याबद्दल आजही अनेक गोष्टी रहस्यमय आहेत. असाच एक किल्ला मुरुड-जंजिरा महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्यातील मुरुड या किनारी गावात आहे. हे ठिकाण पर्यटनांसाठी खूप प्रसिद्ध आहे. दरवर्षी येथे दूर-दूरवरून लोक फिरायला येतात. भारताच्या पश्चिम किनार्‍यावरील हा एकमेव किल्ला आहे, जो कधीही कोणत्याही राजाने किंवा इतरांना जिंकता आला नाही. हा किल्ला 350 वर्ष जुना आहे. चला तर मग आम्ही तुम्हाला मुरुड जंजिरा किल्ल्याबद्दल सांगतो. स्थानिक लोक याला अजेय किल्ला म्हणतात, ज्याचा शाब्दिक अर्थ 'अजेय' असा होतो.







मुरुड जंजिरा किल्ल्याबद्दल - मुरुड जंजिरा किल्ला कुठे आहे 



  • किल्ल्याबद्दल असे म्हणतात की हा किल्ला पंच पीर पंजातन शाह बांडया बाबा यांच्या संरक्षणाखाली आहे. येथे शाहबाबांची समाधी बांधली आहे.
  • काही पौराणिक कथांनुसार हा किल्ला सिद्दीकी जौहरने बांधला होता. ते 22 वर्षात बांधून पूर्ण झाले.
  • हा किल्ला समुद्रसपाटीपासून ९० फूट उंच असून त्याचा पाया वीस फूट खोल आहे. यात 22 सुरक्षा चौक्याही आहेत.
  • इंग्रज, शिवाजी महाराज, पोर्तुगीज, चिम्माजी आप्पा, कान्होजी आंग्रे, संभाजी महाराज यांनी हा किल्ला जिंकण्याचा प्रयत्न केला पण ते यशस्वी होऊ शकले नाहीत असे म्हणतात.
  • सिद्दीकी राज्यकर्त्यांच्या अनेक तोफा आजही या किल्ल्यात ठेवण्यात आल्या आहेत.







मुरुड जंजिरा किल्ल्याचा इतिहास - history of murud janjira killa


किल्ल्याचे नाव अरबी भाषेतून पडले आहे. अरबी भाषेत जंजिरा म्हणजे बंदरगाह. याला पूर्वी मेढेकोट असेही म्हणतात.


त्यावेळी बहुतेक कोळी लोक राजपुरीत राहत होते. या कोळी लोकांना समुद्री डाकुंची भीती वाटत होती. मग ही अडचण दूर करण्यासाठी या बंदरावर मेढेकोट बांधण्यात आले, म्हणजेच येथे तटबंदी करण्यात आली. या बंधाऱ्यात कोळी सुरक्षित असायचे आणि त्यांना कुठलाही त्रास किंवा धोका नसायचा. तेव्हा या मेढेकोटच्या बांधकामासाठी निजामी ठाणेदार यांची संमती घ्यावी लागली.


या किल्ल्याला समुद्राच्या दिशेने एक दरवाजा आहे. तटबंदीमध्ये आदेश आहे. त्या आदेशात तोफ समोरासमोर ठेवली जाते. किल्ल्याच्या अगदी मध्यभागी सुरुलखाना आहे आणि दोन मोठे तलावही आहेत. किल्ल्यात तीन मोहल्ले होते. यामध्ये दोन परिसर मुस्लिम जातीचे आणि एक इतर जातीच्या लोकांचा होता. पूर्वी किल्ल्यात मोठे मोहल्ले राहायची.







मुरुड जंजिरा किल्ल्याचे रहस्य



  • 22 एकरात पसरलेला हा किल्ला 22 वर्षात बांधला गेला. येथे गोड्या पाण्याचे सरोवर आहे जे एक रहस्य आहे.
  •  हा किल्ला भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावर बांधलेला असा एकमेव किल्ला आहे जो कधीही शत्रूंनी जिंकलेला नाही.
  • त्यामध्ये गोड्या पाण्याचा तलाव आहे. हा किल्ला समुद्राच्या खाऱ्या पाण्याच्या मध्यभागी असूनही त्यात गोड पाणी आहे. हे गोडे पाणी कुठून येते, हे आजही रहस्य च आहे.
  • या किल्ल्याचे एक वैशिष्टय़ म्हणजे येथून दूर गेल्यावर दरवाजाचे दर्शन थांबते.
  • मुरुड-जंजिरा किल्ल्याचा दरवाजा भिंतींच्या आच्छादनाखाली बांधलेला असुन, जो भिंतींमुळे किल्ल्यापासून काही मीटर अंतरावर गेल्यावर दृष्टीस पडत नाही.
  • यामुळेच मुरुड-जंजिरा या किल्ल्याजवळ कोणीही आल्यावर फसवणूक होत असे.






जंजिरा किल्ला उघडण्याची वेळ -



  • इथे बोटीने पोहोचता येते. बोटीचे प्रति व्यक्ती भाडे 20 रुपये आहे. आहे.
  • येथे भेट देण्याची वेळ सकाळी 7 ते संध्याकाळी 6 आहे.
  • शुक्रवारी दुपारी 2 वाजता किल्ला बंद केला जातो.


कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत